Kolagen do picia — ranking i jak czytać skład

Żaden producent kolagenu do picia nie ma prawa napisać na etykiecie, że jego preparat poprawia wygląd skóry — i to akurat jest coś, czego większość z nas w ogóle nie podejrzewa, gdy stoimy przy półce. No bo wszystko krzyczy o „pięknej cerze”, a tu się okazuje, że Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nie zatwierdził dla samego kolagenu ani jednego oświadczenia zdrowotnego. Ani jednego. Jedyna legalna obietnica związana ze skórą dotyczy witaminy C, którą wielu producentów dorzuca raczej właśnie po to, żeby w ogóle móc cokolwiek obiecać.

A ten dopuszczony zapis, czyli rozporządzenie (UE) nr 432/2012, brzmi dość wprost: witamina C „pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry”. I dlatego, jak się nad tym zastanowimy, ten napis o „pięknej cerze” z przodu buteleczki prawie zawsze odnosi się do dodanej witaminy C… a nie do kolagenu, za który i tak płacimy najwięcej.

Dlaczego EFSA odrzuca obietnice o skórze

Sprawa wcale nie jest nowa. Już w 2013 roku EFSA rozpatrywała wniosek dotyczący peptydów kolagenowych VERISOL i deklaracji o większej elastyczności skóry oraz redukcji zmarszczek. I co? Panel naukowy uznał, że „nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między spożyciem preparatu a zmianą elastyczności skóry prowadzącą do poprawy jej funkcji”.

Co tu jest ciekawe — urząd wcale nie zakwestionował samych badań. Problem był bardziej formalny: zmniejszenie zmarszczek i ta wyższa elastyczność po prostu nie są przez EFSA traktowane jako „funkcja zdrowotna” skóry. No i podobnie skończyła się ocena kolagenu hydrolizowanego oraz tych obietnic o stawach. A tymczasem to właśnie takie hasła wciąż napędzają sprzedaż, w wielu przypadkach najmocniej.

Kolagen do picia — co realnie sprawdzić w składzie

Najważniejsza liczba kryje się zwykle drobnym drukiem na odwrocie, i tam akurat warto zajrzeć. Chodzi o gramaturę kolagenu na jedną porcję — nie o pojemność ampułki, nie o wielkość opakowania. Bo badania kliniczne, na które producenci się powołują, prowadzono najczęściej przy dawce 2,5 g peptydów dziennie.

Poza tym liczy się rodzaj kolagenu. Peptydy kolagenowe, czyli ten kolagen hydrolizowany, mają na tyle małe cząsteczki, że organizm sobie je przyswaja. Część preparatów reklamuje za to wysoką gramaturę, na przykład 7250 mg w ampułce 20 ml… ale bez witaminy C i bez przebadanej formy peptydów sama ta liczba mówi nam raczej niewiele.

Co czytać na etykiecie	Na co zwrócić uwagę
Dawka kolagenu na porcję	Wartość zbliżona do badanych 2,5 g
Forma kolagenu	Peptydy / kolagen hydrolizowany
Witamina C	Obecna — to ona ma legalne oświadczenie
Kolejność składników	Im wcześniej kolagen, tym wyższy udział

Suplement, nie lek

Kolagen do picia to w świetle prawa suplement diety, a nie produkt leczniczy — i tę różnicę dobrze mieć z tyłu głowy. W Polsce wprowadza się go do obrotu przez powiadomienie Głównego Inspektoratu Sanitarnego, a nie przez rejestrację, jak to jest z lekiem. Czyli to producent odpowiada za skład i za to, co tam sobie deklaruje.

Stąd ta obowiązkowa formułka, którą ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia każe umieszczać na każdym takim produkcie: „Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety”. Brzmi nudno, wiem, ale w sumie to jedyne zdanie na opakowaniu, które mówi prawdę bez marketingu.

I jeszcze jedno, o czym warto wiedzieć — ranking kolagenów to w praktyce ranking składów, nie cen. Wśród preparatów z apteki różnice w gramaturze peptydów sięgają kilkukrotności, a najdroższy wcale nie znaczy najmocniejszy. Osoby po pięćdziesiątce, do których ta kategoria celuje najmocniej, często porównują sobie też inne suplementy dla seniorów, zanim cokolwiek wybiorą.

A najtańszym wzmacniaczem działania pozostaje zwykła witamina C, bo bez niej ten efekt deklarowany przez producentów jest po prostu słabszy. To ona, a nie sam kolagen, ma za sobą zatwierdzony przez EFSA zapis o produkcji kolagenu w skórze.