Przejdź do treści

Dieta przy hemoroidach — jak złagodzić dolegliwości

7 czerwca 2026 3 min czytania
Dieta przy hemoroidach — jak złagodzić dolegliwości

Zwiększyć błonnik — to chyba pierwsze, co usłyszymy w gabinecie, kiedy przyjdziemy z hemoroidami. I coś w tym jest, bo to akurat zaparcia i twardy stolec najmocniej rozkręcają objawy. Tak przynajmniej wynika z zaleceń żywieniowych, które od lat powtarzają NFZ i Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.

Hemoroidy, czyli żylaki odbytu, dotyczą — według szacunków medycznych — nawet połowy dorosłych po 50. roku życia. No i te wszystkie dolegliwości, czyli pieczenie, świąd, krwawienie… one lubią wracać, jeśli nie zmienimy sposobu, w jaki jemy.

Błonnik i woda — fundament diety przy hemoroidach

Klucz jest w sumie prosty. Miękki stolec nie podrażnia tych zmienionych chorobowo naczyń, a to oznacza mniej bólu i mniej krwawień. Dlatego dietetycy stawiają właśnie na błonnik pokarmowy i na to, żeby pić odpowiednio dużo.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) określił, ile tego błonnika dorosły powinien mieć dziennie. „Spożycie błonnika pokarmowego na poziomie 25 gramów dziennie jest wystarczające dla prawidłowej pracy jelit u osób dorosłych” — podaje EFSA w swoich zaleceniach.

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej idzie jeszcze dalej i przypomina o nawodnieniu. „Błonnik działa korzystnie tylko wtedy, gdy diecie towarzyszy odpowiednia ilość płynów, około 2 litrów wody na dobę” — zaznacza NCEŻ. I tu uwaga: bez wody błonnik może nam wręcz nasilić zaparcia. Czyli odwrotnie, niż chcemy.

Co jeść, żeby złagodzić objawy

Na talerzu raczej powinny dominować produkty pełnoziarniste. Mówimy tu o pieczywie razowym, grubych kaszach, brązowym ryżu i płatkach owsianych. I do tego warzywa i owoce, najlepiej ze skórką.

Dobrym źródłem błonnika są też nasiona roślin strączkowych, siemię lniane i suszone śliwki. Te ostatnie akurat od lat figurują w poradnikach jako taki naturalny środek przeczyszczający.

Warto sięgać również po produkty fermentowane. „Kefir, jogurt naturalny i kiszonki wspierają mikrobiotę jelitową i regularność wypróżnień” — wskazuje NCEŻ w materiałach edukacyjnych dla pacjentów. I jeszcze jedno — regularny rytm posiłków też ma znaczenie, mniej więcej o stałych porach.

Czego unikać przy żylakach odbytu

Lista rzeczy odradzanych jest równie konkretna. Na pierwszym miejscu mamy ostre przyprawy — papryka chili, pieprz, curry — bo one drażnią błonę śluzową i nasilają to pieczenie.

Odradza się też alkohol i mocną kawę, czyli to, co działa odwadniająco. A odwodnienie to prosta droga do twardego stolca. Mniej korzystne będą również dania tłuste, smażone i te mocno przetworzone.

NFZ w swoich materiałach profilaktycznych zwraca uwagę na styl życia. „Siedzący tryb życia i długotrwałe parcie podczas wypróżnień należą do głównych czynników ryzyka choroby hemoroidalnej” — przypomina Narodowy Fundusz Zdrowia. Czyli ruch i regularna aktywność jakoś tam wspomagają krążenie w obrębie miednicy, i dobrze.

Eksperci ostrzegają jednak przed gwałtowną zmianą. Dawkę błonnika trzeba zwiększać stopniowo, przez kilka tygodni, żeby nie skończyć ze wzdęciami i bólem brzucha. Więcej praktycznych wskazówek żywieniowych dla osób starszych zebrano w poradniku dietetycznym dla seniorów.

Pamiętajmy tylko o jednym: dieta to wsparcie, a nie zamiennik leczenia. Specjaliści podkreślają, że utrzymujące się krwawienie z odbytu zawsze wymaga konsultacji lekarskiej, bo podobne objawy mogą towarzyszyć poważniejszym schorzeniom jelita grubego.

Najczęstsze pytania

Ile błonnika dziennie przy hemoroidach?

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zaleca 25 gramów błonnika pokarmowego dziennie dla prawidłowej pracy jelit u dorosłych. Przy hemoroidach ta ilość jest szczególnie istotna, bo miękki stolec zmniejsza podrażnienie zmienionych naczyń i ogranicza ból oraz krwawienia.

Co jeść przy hemoroidach lista produktów?

Podstawą są produkty pełnoziarniste: pieczywo razowe, grube kasze, brązowy ryż i płatki owsiane, a także warzywa i owoce ze skórką. Dobrym uzupełnieniem są nasiona roślin strączkowych, siemię lniane, suszone śliwki oraz produkty fermentowane — kefir, jogurt naturalny i kiszonki wspierają mikrobiotę jelitową i regularność wypróżnień.

Czego nie jeść przy żylakach odbytu?

Należy unikać ostrych przypraw (papryka chili, pieprz, curry), które drażnią błonę śluzową i nasilają pieczenie. Odradza się też alkohol i mocną kawę ze względu na działanie odwadniające — odwodnienie prowadzi do twardego stolca, a tłuste i smażone dania dodatkowo spowalniają pracę jelit.

Ile wody pić przy zaparciach i hemoroidach?

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) zaleca około 2 litrów wody na dobę jako niezbędne uzupełnienie diety bogatej w błonnik. Bez odpowiedniego nawodnienia błonnik może paradoksalnie pogorszyć zaparcia zamiast im zapobiegać.

Czy krwawienie przy hemoroidach jest niebezpieczne?

Każde utrzymujące się krwawienie z odbytu wymaga konsultacji lekarskiej, nawet gdy podejrzewamy hemoroidy. Podobne objawy mogą towarzyszyć poważniejszym schorzeniom jelita grubego, dlatego specjaliści zalecają, by nie ignorować nawet niewielkiego krwawienia.

Jak szybko dieta pomaga przy hemoroidach?

Efekty diety widoczne są zazwyczaj po kilku tygodniach konsekwentnego stosowania zaleceń. Dawkę błonnika należy zwiększać stopniowo, bo nagła zmiana może wywołać wzdęcia i bóle brzucha — cierpliwość i regularność są tu kluczowe.

Źródła

  1. EFSA