Dieta wrzodowa — co jeść przy chorobie wrzodowej

Dieta wrzodowa to nie jest tak, że się głodzimy albo dostajemy listę samych zakazów — chodzi raczej o to, żeby odciążyć żołądek i pomóc temu, co i tak robią leki. Tak mniej więcej tłumaczy rolę takiego jadłospisu Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, które po kolei układa, co jeść przy chorobie wrzodowej, a co odstawić na czas zaostrzenia.

I tu od razu ważna rzecz: zaczynamy od medycyny, nie od kuchni. „Za cykliczne występowanie wrzodów trawiennych odpowiada przede wszystkim bakteria Helicobacter pylori” — przypomina NCEŻ. No i właśnie dlatego samą dietą wrzodów nie wyleczymy… to się po prostu nie uda. Jak już wykryje się zakażenie, to podstawą jest farmakologiczne wykończenie tej bakterii, a to, jak jemy, gra raczej rolę pomocniczą.

Dieta wrzodowa — co jeść przy chorobie wrzodowej według NCEŻ

Fundament to dieta lekkostrawna i tyle. „Modyfikacje sposobu żywienia obejmują wprowadzenie diety lekkostrawnej z eliminacją produktów i pokarmów źle tolerowanych” — czytamy w zaleceniach Centrum.

Na talerzu mają lądować głównie chude źródła białka. Czyli drób bez skóry, ryby, jaja i chude nabiały — dają nam budulec, a przy tym nie obciążają tak przewodu pokarmowego. Co więcej, kefir i jogurt, czyli produkty z probiotykami, wspierają mikrobiotę i błonę śluzową żołądka, czyli akurat to, na czym nam zależy.

Tłuszcze nie znikają, zmienia się tylko ich rodzaj. „Wybierajmy więc tłuszcze roślinne (oleje i oliwa) oraz tłuszcz pochodzący z mleka” — wskazuje NCEŻ. I jeszcze błonnik — on też zostaje, tyle że w mniejszej ilości. Specjaliści podkreślają, że „ilość błonnika w diecie powinna być jedynie ograniczona”, a nie wyrzucona całkowicie.

Czego unikać i jak przygotowywać posiłki

Na czas zaostrzenia z jadłospisu wypadają te rzeczy, które mocno drażnią. Po pierwsze, pieczywo razowe, grube kasze i strączki w sumie warto na jakiś czas odstawić. Po drugie, trzeba ograniczyć sól, ostre przyprawy, mocną kawę i herbatę — bo to wszystko pobudza wydzielanie soku żołądkowego.

I jeszcze jedno: to, jak coś przygotujemy, bywa równie ważne jak to, co wybierzemy. „Należy unikać potraw smażonych na tłuszczu oraz zaprawiania sosów i zup zasmażkami” — zaznacza NCEŻ. Zamiast tego raczej gotujemy w wodzie, na parze, dusimy — i to bez wcześniejszego obsmażania.

A używki? Te wylatują całkowicie. Alkohol i papierosy drażnią uszkodzoną ścianę żołądka i opóźniają gojenie, więc w diecie wrzodowej po prostu nie ma dla nich miejsca.

Rytm jedzenia ma znaczenie

Liczy się nie tylko to, co trafia na talerz, ale i jak często tam trafia. „Zaleca się spożywanie nawet do sześciu posiłków dziennie, ale o małej objętości” — informuje NCEŻ. W praktyce wychodzi 5-6 małych porcji co 2-3 godziny, bez długich przerw i bez przejadania się.

Tempo też jest ważne. Centrum radzi, żeby jeść spokojnie, bez pośpiechu, bo takie szybkie, nerwowe posiłki tylko nasilają dolegliwości. Warto wiedzieć, że tolerancja poszczególnych produktów bywa różna, taka indywidualna — dlatego dietetycy zalecają prowadzenie dziennika żywieniowego i obserwowanie, jak organizm reaguje.

I dieta zmienia się razem z fazą choroby. W okresie remisji jadłospis stopniowo rozszerzamy w stronę zasad zdrowego żywienia, biorąc pod uwagę to, co pacjent toleruje. Najściślejsze ograniczenia są wtedy, kiedy choroba się zaostrza, bo wtedy „dieta może wspomagać leczenie farmakologiczne i wpływać na łagodzenie objawów choroby”, jak podsumowuje NCEŻ.