Koktajle dla cukrzyka — przepisy z niskim IG

Wyobraź sobie, że robisz sobie taki niby-zdrowy koktajl z owoców i myślisz, że to lepsze niż batonik. No i tu się trochę zaskoczysz, bo koktajle dla cukrzyka potrafią podnosić poziom glukozy szybciej niż te same owoce zjedzone w całości — i to akurat jest ta najważniejsza rzecz, którą diabetolodzy powtarzają w kółko. Chodzi o samą formę napoju. Zmiksowany owoc trawimy prędzej, a płyn opuszcza żołądek szybciej niż coś stałego, i tyle.

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w zaleceniach klinicznych na 2024 rok stawia tu dość wyraźną granicę. „Osobom z cukrzycą rekomenduje się wybór produktów, których indeks glikemiczny jest niższy niż 50″ — czytamy w stanowisku PTD. I jeszcze jedno: węglowodany powinny przy tym pokrywać 45–50 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego.

I tu jest właśnie problem, bo soki, przeciery i koktajle wypadają pod tym względem gorzej niż taki zwykły świeży owoc. „Soki, dżemy i koktajle mają wyższy indeks glikemiczny w porównaniu do owoców jedzonych w całości” — ostrzega Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Czyli sam fakt, że napój powstał z jabłka czy z malin, jeszcze niczego nam nie gwarantuje.

Koktajle dla cukrzyka — przepisy z niskim IG w praktyce

Cała sztuka raczej polega na tym, jakie owoce i dodatki wybierzemy, czyli takie, które spowalniają wchłanianie cukrów. Za w miarę bezpieczną bazę dietetycy uznają owoce o indeksie glikemicznym do 55. A mianowicie: jabłka, maliny, porzeczki, wiśnie, brzoskwinie i gruszki.

Tylko że sama owocowa baza to trochę za mało. „Połączenie owoców ze źródłem błonnika, białka lub tłuszczu spowalnia wchłanianie cukrów z przewodu pokarmowego” — wskazują eksperci żywieniowi. Błonnik zagęszcza nam treść pokarmową i utrudnia ten szybki przeskok glukozy do krwi, a białko z kolei pobudza wydzielanie insuliny.

W praktyce to znaczy, że dorzucamy konkretne rzeczy. Jogurt grecki, łyżka masła orzechowego, garść szpinaku albo nasiona chia — to wszystko obniża indeks glikemiczny całego napoju. Zielone warzywa liściaste działają tu jakoś szczególnie skutecznie, bo dokładają błonnik, a cukru przy tym praktycznie nie ma.

Czego unikać w szklance

Najczęstszy błąd, jaki popełniamy, to dosładzanie. Miód, syrop klonowy czy sok owocowy zamiast wody potrafią podbić ładunek glikemiczny napoju do takiego poziomu, że u osoby z cukrzycą zrobi się z tego gwałtowny skok glukozy. I z tego samego powodu odradza się banany i winogrona jako główną bazę.

Warto też pomyśleć o objętości. Koktajl wypity jednym haustem dostarcza nam w kilka sekund cukier z kilku owoców naraz — a jak jemy owoce w całości, to tak łatwo tego nie osiągniemy. Mimo wszystko napój nie musi być od razu wrogiem… pod warunkiem że traktujemy go jak posiłek, a nie jak coś, czym gasimy pragnienie.

Jak ktoś decyduje się na regularne koktajle, to raczej powinien mierzyć glukozę po każdym nowym przepisie. Reakcja organizmu bywa naprawdę indywidualna, i ten sam zestaw składników u dwóch osób potrafi dać zupełnie inny wynik na glukometrze.

Redakcja poleca: dieta z niskim indeksem glikemicznym krok po kroku.

A skala tego wszystkiego rośnie razem z liczbą chorych. Według danych przywoływanych przez serwis mp.pl liczba osób z cukrzycą w Polsce idzie w miliony, a kontrola diety wciąż zostaje jednym z filarów leczenia, obok farmakoterapii.