Kolagen do picia — czy działa, jak i kiedy go stosować

(brak nagłówka — to lead, zostawiam jak w oryginale)

Wyobraź sobie, że bierzesz do ręki kolagen do picia i szukasz na etykiecie czegokolwiek o skórze… i nic. Naprawdę nic. Bo w całej Unii Europejskiej nie ma ani jednego zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego, które łączyłoby ten napój z poprawą skóry. Tak to po prostu wygląda, i tak wynika z opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) — tej samej, na którą producenci nadal się powołują, chociaż akurat rozstrzygnęła sprawę przeciwko nim.

No i ta historia ciągnie się już od czerwca 2013 roku. Wtedy EFSA wydała opinię na wniosek firmy Gelita, a chodziło o peptydy kolagenowe Verisol. Producent chciał napisać na etykiecie taką ładną obietnicę — „utrzymanie zdrowia skóry poprzez zwiększenie jej elastyczności i redukcję objętości zmarszczek”.

I co? Panel naukowy EFSA ten wniosek odrzucił. Ale uwaga, bo to ważne: urząd wcale nie zakwestionował samego pomysłu. „Poprawa elastyczności skóry prowadząca do polepszenia jej funkcji jest korzystnym efektem fizjologicznym” — tak zapisali w opinii. Problem leżał gdzie indziej.

A mianowicie: zdaniem ekspertów taki efekt po prostu nie został wykazany w tych badaniach na ludziach i zwierzętach, które dostali. I dlatego ani „redukcja zmarszczek”, ani „większa elastyczność” nie łapią się jako funkcje zdrowotne w rozumieniu unijnych przepisów. Tak to działa.

EFSA patrzyła przy tym na konkretne dane, nie tak na czuja. W jednym badaniu — randomizowanym i kontrolowanym placebo — 114 kobiet brało 2,5 g preparatu Verisol dziennie przez osiem tygodni. W drugim było 69 kobiet, ta sama dawka, ten sam czas. Mierzono objętość zmarszczek wokół oczu oraz nawilżenie i elastyczność skóry.

I mimo tych prób werdykt został taki sam. To właśnie dlatego dziś żaden napój kolagenowy sprzedawany w Polsce nie może legalnie twierdzić, że wygładza skórę czy cofa zmarszczki. Po prostu nie wolno.

To jak w takim razie producenci w ogóle mogą opisywać kolagen do picia? No raczej tylko jako źródło białka. EFSA traktuje kolagen jak każde inne białko w diecie i wyłącznie w tym kontekście dopuszcza oświadczenia. Czyli formalnie taki suplement to dodatek do dziennej podaży białka… a nie żaden kosmetyk w płynie.

A tymczasem nauka nie stoi w miejscu. Po tej decyzji z 2013 roku pojawiły się kolejne badania nad konkretnymi, opatentowanymi surowcami kolagenowymi. Część z nich pokazała poprawę nawilżenia skóry po 6 i 12 tygodniach oraz lepsze parametry zmarszczek po 12 tygodniach w porównaniu z placebo.

Tyle że te wyniki i tak nie zmieniają sytuacji prawnej. Bo pojedyncze badania nad markowym składnikiem to nie to samo, co zatwierdzone oświadczenie zdrowotne dla całej kategorii. Bez autoryzacji EFSA producent dalej nie może obiecywać efektów na opakowaniu. Koniec, kropka.

To co to oznacza dla ciebie, jak kupujesz, w praktyce? Dawki w tych cytowanych testach wynosiły zwykle 2,5 g peptydów dziennie, brane regularnie przez minimum osiem tygodni. Jednorazowa porcja nie miała w tych badaniach żadnego znaczenia — liczyła się ciągłość, czyli to, że robisz to dzień po dniu.

Warto w sumie pamiętać jeszcze o samej formie. Kolagen w organizmie i tak jest trawiony do aminokwasów, więc ani pora dnia, ani popijanie go akurat takim a nie innym napojem nie zostały w badaniach EFSA uznane za czynnik decydujący. Liczyła się dawka i czas, nie godzina.

Jeśli planujesz suplementację, zwłaszcza po pięćdziesiątce, możesz sprawdzić, jak czytać etykiety suplementów diety pod kątem tego, ile składnika tam naprawdę jest. Tylko że na etykiecie kolagenu do picia i tak nie znajdziesz żadnej obietnicy dotyczącej skóry — bo prawo tego zakazuje, a EFSA do dziś swojej opinii z 2013 roku jakoś nie zmieniła.