Dieta na trądzik — co jeść dla czystej cery

Dieta na trądzik — co jeść dla czystej cery? No właśnie, każdy z nas kiedyś szukał tej jednej zasady, która załatwi sprawę. Dermatolodzy mówią o tym dziś ostrożnie, ale i tak coraz konkretniej: najbardziej liczą się produkty o niskim indeksie glikemicznym i to, żeby ograniczyć mleko. Tak mniej więcej wynika ze stanowiska Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD) i z przeglądów badań z ostatnich lat.

Zacznijmy jednak od pewnej rezerwy, bo nauka tu nie obiecuje cudów. „Nie ma obecnie podstaw, by zalecać jedną konkretną dietę w leczeniu trądziku, jednak rosnąca liczba danych wskazuje, że produkty o wysokim indeksie glikemicznym oraz nabiał, zwłaszcza mleko odtłuszczone, mogą nasilać zmiany skórne” — informuje Amerykańska Akademia Dermatologii. Czyli kierunek jest, ale bez sztywnych nakazów.

A mechanizm? Akurat ten jest całkiem nieźle opisany. Posiłki, które gwałtownie podnoszą poziom glukozy, wymuszają wyrzut insuliny, a insulina pobudza gruczoły łojowe do produkcji większej ilości sebum. Do tego rośnie stężenie czynnika wzrostu IGF-1, który nasila stan zapalny mieszków włosowych. No i koło się zamyka.

Dieta na trądzik — co jeść dla czystej cery według dermatologów

Lista produktów o niskim indeksie glikemicznym jest długa, a w sumie też tania. AAD wymienia świeże warzywa, część owoców, nasiona roślin strączkowych oraz płatki owsiane grube (steel-cut). „Dieta o niskim indeksie glikemicznym może zmniejszyć liczbę zmian trądzikowych” — podają materiały edukacyjne Akademii. Czyli naprawdę nie trzeba kombinować z niczym drogim.

Tylko nie licz na to, że zobaczysz efekty z dnia na dzień… bo nie zobaczysz. Według danych przytaczanych przez dermatologów regularne ograniczanie cukrów prostych przynosi widoczną poprawę dopiero po 10–12 tygodniach. To dłużej, niż obiecuje większość kosmetyków, ale taka jest prawda.

Nabiał pod lupą badaczy

Najmocniejsze dowody dotyczą akurat mleka. W retrospektywnym badaniu obejmującym blisko 50 tysięcy kobiet trądzik występował częściej u osób, które piły go więcej, przy czym najsilniejszy związek dotyczył mleka odtłuszczonego. Tak, tego chudego, które wielu z nas uważa za „zdrowsze”.

Przegląd systematyczny opublikowany w „JAAD International” w 2022 roku trochę doprecyzował, gdzie ta zależność się kończy. „Zwiększone spożycie nabiału konsekwentnie wiązano z nasileniem trądziku wyłącznie w populacjach zachodnich” — czytamy we wnioskach przeglądu. Czyli nie wszędzie i nie zawsze.

Za cały ten efekt odpowiadają głównie białka serwatkowe, bo działają insulinotropowo i podnoszą poziom IGF-1. Dlatego dermatolodzy częściej wskazują na mleko i odżywki białkowe niż na ser czy jogurt — choć i tu dane bywają, no, niejednoznaczne.

Czego unikać w pierwszej kolejności

W praktyce gabinetowej zalecenia są raczej zbieżne. Lekarze najczęściej proponują, żeby wykluczyć cukier i słodycze, ograniczyć żywność o wysokim indeksie glikemicznym, odpuścić sobie potrawy tłuste, smażone i fast foody, i zmniejszyć ilość mleka. W sumie nic, czego byśmy gdzieś już nie słyszeli.

Tylko zachowajmy proporcje. Sama AAD podkreśla, że dieta to element wspomagający, a nie zamiennik leczenia. Ciężkie postaci trądziku i tak wymagają terapii dermatologicznej, o czym przypomina też poradnik o pielęgnacji cery.

I jeszcze jedno, ważne: badania nad dietą wciąż mają swoje ograniczenia. Większość to obserwacje i niewielkie próby kliniczne, dlatego towarzystwa naukowe jakoś tam unikają sztywnych nakazów. Ale my, pacjenci, dostajemy coraz wyraźniejszy kierunek… mniej cukru, mniej mleka, więcej warzyw i pełnego ziarna.