Dieta budwigowa — na czym polega i dla kogo

Onkolodzy z czołowych ośrodków od lat powtarzają jedno i to samo: dieta budwigowa raka nie leczy. A mimo to wciąż krąży po internecie jako rzekomy sposób na nowotwór… i jakoś nie chce zniknąć. Brytyjska organizacja Cancer Research UK akurat nie owija w bawełnę.

„Nie ma wiarygodnych dowodów, że dieta budwigowa potrafi leczyć lub zapobiegać nowotworom” — podaje Cancer Research UK w materiale poświęconym terapiom komplementarnym i alternatywnym.

Dieta budwigowa — na czym polega i skąd się wzięła

Cofnijmy się trochę. Cały protokół wymyśliła niemiecka biochemiczka i farmakolożka Johanna Budwig, no i było to w latach 50. XX wieku. Pomysł był w sumie prosty: codziennie jeść pastę z oleju lnianego tłoczonego na zimno, wymieszanego z twarogiem o niskiej zawartości tłuszczu.

Budwig twierdziła, że kwasy tłuszczowe omega-3 z lnu, kiedy połączymy je z białkiem twarogu, robią się jakoś lepiej przyswajalne przez komórki. I to właśnie ten mechanizm miał — według niej — wspierać organizm w walce z chorobą. Stąd do tego dochodzą jeszcze świeże warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste, a wyrzucamy z menu cukier rafinowany, margaryny i tłuszcze utwardzane.

Tyle że jest jeden problem… autorka nigdy nie opublikowała badań klinicznych, które by te tezy potwierdzały.

Co mówią ośrodki onkologiczne

Memorial Sloan Kettering Cancer Center, czyli jeden z największych ośrodków onkologicznych w USA, ocenia naukowe podstawy tego protokołu naprawdę krytycznie.

„Johanna Budwig nie opublikowała badań klinicznych w żadnym recenzowanym czasopiśmie medycznym; dostępne są wyłącznie jej książki i dane anegdotyczne” — wskazuje MSKCC w swoim przeglądzie diety.

A amerykańskie towarzystwo onkologiczne idzie jeszcze dalej i wprost ostrzega, żeby nią nie zastępować terapii. „Pacjenci nie powinni stosować tej diety zamiast leczenia ani opóźniać z jej powodu standardowej opieki onkologicznej” — przekazuje American Society of Clinical Oncology.

I jest jeszcze druga strona medalu, o której eksperci też przypominają. Tak restrykcyjny jadłospis raczej nie dostarcza wszystkiego, czego potrzebujemy, a u części osób potrafi wywołać skutki uboczne — zwłaszcza takie ze strony układu pokarmowego.

Dla kogo ta dieta, a dla kogo bywa ryzykowna

Zacznijmy od tego, że sam olej lniany i twaróg to produkty całkiem wartościowe. Len daje nam kwas alfa-linolenowy z grupy omega-3, a twaróg — pełnowartościowe białko i wapń. Jako element zwykłej, urozmaiconej diety taka mieszanka w sumie nikomu nie zaszkodzi.

Co innego, kiedy zaczynamy traktować ją jak terapię. Tu trzeba uważać. Osoby w trakcie leczenia onkologicznego, diabetycy, a także pacjenci z chorobami nerek czy zaburzeniami wchłaniania — każdą restrykcyjną dietę powinni najpierw skonsultować z lekarzem. Podobnie ostrożni muszą być seniorzy, bo u nich niedobory białka i kalorii bywają groźniejsze niż u młodszych. O tym, jak w ogóle czytać te modne diety antynowotworowe, pisaliśmy zresztą osobno.

Olej lniany ma jeszcze jedną pułapkę, taką bardziej praktyczną. Szybko jełczeje pod wpływem światła i temperatury, więc trzymamy go w lodówce, w ciemnej butelce, i nie poddajemy obróbce termicznej.

A stanowisko instytucji? Od lat mniej więcej to samo, spójne. Cancer Research UK podkreśla, że po prostu brakuje danych klinicznych przemawiających za stosowaniem diety budwigowej w leczeniu czy profilaktyce raka — i że sięganie po nią kosztem sprawdzonych metod może nam realnie zaszkodzić.