Dieta przy dnie moczanowej — produkty niskopurynowe i jadłospis

Wiesz, jak to jest z dną moczanową? Wszystko kręci się wokół jednej liczby — 300 mg puryn dziennie. Tyle, według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), nie powinniśmy przekraczać poza zaostrzeniem choroby. A jak akurat trafi się atak, to limit robi się jeszcze ostrzejszy.

No i tu musimy wiedzieć jedno: hiperurykemię rozpoznaje się przy stężeniu kwasu moczowego w surowicy powyżej 7 mg/dl. To właśnie ten nadmiar kwasu wytrąca się w stawach pod postacią kryształów … i stąd ten napadowy ból. Dlatego to, jak jemy, przestaje być tylko dodatkiem do leczenia — staje się jego częścią.

Limit 300 mg puryn, a w ataku tylko 120 mg

Zalecenia NCEŻ są tu raczej konkretne, bez owijania w bawełnę. „Zalecana jest dieta oparta na zasadach zdrowego żywienia z ograniczeniem podaży puryn do 300 mg/d (przy atakach dny lub hiperurykemii do 120 mg/d)” — czytamy w materiałach Centrum.

I co ważne — sama zmiana tego, co ląduje na talerzu, realnie przesuwa wynik badania krwi. Według NCEŻ dieta niskopurynowa stosowana przez dwa tygodnie potrafi obniżyć stężenie kwasu moczowego o 1–2 mg/dl. A odwrotnie? No właśnie, nadmiar produktów purynowych w tym samym czasie podnosi urykemię mniej więcej o tyle samo.

Co ograniczyć: mięso, podroby, owoce morza

Lista rzeczy do ograniczenia jest długa i, w sumie, dotyczy głównie tego, co zwierzęce. „Ogranicz spożywanie produktów o wysokiej i umiarkowanej zawartości puryn np. wywarów z mięsa i kości, wywarów rybnych, mięsa i jego przetworów, podrobów, ryb i ich przetworów, owoców morza, drożdży” — wskazuje NCEŻ.

Osobna sprawa to cukier. Centrum mówi wprost: „Ogranicz produkty zawierające dodatek fruktozy, syropu glukozowo-fruktozowego”. Do tego dochodzi alkohol, który też działa na poziom kwasu moczowego raczej niedobrze — zwłaszcza piwo.

A warzywa strączkowe? Przez długi czas były na cenzurowanym, ale w sumie zostały częściowo zrehabilitowane. Badania pokazują, że puryny roślinne obciążają organizm znacznie słabiej niż te pochodzenia zwierzęcego.

Dieta przy dnie moczanowej — produkty niskopurynowe i jadłospis

Podstawą jadłospisu mają być warzywa, i tyle. „Warzywa jedz jak najczęściej, głównie w postaci surowej… aby warzywa stanowiły przynajmniej połowę tego, co jesz (minimum 400 g/dzień)” — podaje NCEŻ.

Do produktów niskopurynowych Centrum zalicza większość warzyw, owoce, niskotłuszczowy nabiał, jaja oraz produkty zbożowe. A w czasie napadu rekomendacja idzie jeszcze dalej: „w okresie napadowym zalecana jest dieta wegetariańska”.

Posiłki warto rozłożyć na 4–5 w ciągu dnia, w odstępach mniej więcej 3–4 godzin, a ten ostatni zjeść kilka godzin przed snem. Chodzi o to, żeby nie dopuścić do nocnego gromadzenia się kwasu moczowego. Te zasady opisuje poradnik NCEŻ poświęcony dnie moczanowej.

Płyny i wiśnie obniżają kwas moczowy

Woda robi tu więcej, niż nam się wydaje. „Wypijaj przynajmniej 3 l płynów dziennie aby zapobiec nadmiernemu wytrącania się kryształów kwasu moczowego” — zaznacza NCEŻ. Płyny najlepiej pić po posiłkach i przed snem, bo wtedy łatwiej nam wydalić kwas moczowy z moczem.

Pomocnym tropem okazują się… wiśnie. Według Centrum „wiśnie lub niskosłodzony koncentrat z wiśni może przyczyniać się do wspomagania obniżenia stężenia kwasu moczowego”. Podobnie działa zrzucenie kilku kilo, bo nadwaga sama w sobie podnosi urykemię.

Więcej o tym, jak zbadać poziom kwasu moczowego i jak go potem czytać, znajdziesz w naszym poradniku o normach kwasu moczowego. Norma funkcjonalna, jaką przyjmuje NCEŻ, to nie więcej niż 4,2 mg/dl.