Czy dieta keto niszczy jelita — co dzieje się z mikrobiomem

Dieta keto a jelita? No właśnie tu się robi ciekawie, bo okazuje się, że wystarczy kilka tygodni na tłuszczowym menu, żeby liczba bifidobakterii w jelitach wyraźnie spadła. Tak przynajmniej wyszło z badania, które opublikowano w czasopiśmie naukowym „Cell”. I to jest akurat jeden z tych częściej cytowanych dowodów na to, że jedzenie keto rusza florę bakteryjną inaczej niż zwykła dieta wysokotłuszczowa.

Za całością stał zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF). No i naukowcy przez osiem tygodni obserwowali uczestników w warunkach szpitalnych, a próbki kału analizowali metodami metagenomicznymi … czyli dość dokładnie. Efekt? Powtarzalny.

„Diety ketogeniczne zmieniają mikrobiotę jelitową człowieka i myszy w sposób odmienny od diet wysokotłuszczowych” — napisali autorzy w pracy zamieszczonej w czasopiśmie Cell30490-6). A najmocniej obrywał jeden gatunek, a mianowicie: Bifidobacterium adolescentis.

Dieta keto a jelita: gdzie znika błonnik

Mechanizm w sumie okazał się zaskakująco prosty. Za ten spadek odpowiadają same ciała ketonowe, te które organizm produkuje, kiedy wchodzimy w ketozę. I to one właśnie hamują wzrost dobroczynnych bakterii.

„Ciała ketonowe selektywnie hamowały wzrost bifidobakterii zarówno w probówce, jak i w organizmie” — stwierdzili autorzy badania. Czyli mówiąc po ludzku: im głębsza ketoza, tym mocniej dostaje ta grupa bakterii.

Bo trzeba wiedzieć, że bifidobakterie żywią się głównie błonnikiem z węglowodanów. A keto? No keto akurat ostro tnie właśnie te węglowodany. Mniej paliwa dla bakterii, które fermentują błonnik, to po prostu mniej tych bakterii. Tak to mniej więcej działa.

Nie wszystko spada — część flory rośnie

Ale spokojnie, obraz nie jest tu czarno-biały. Jak się przejrzy badania nad mikrobiotą na diecie niskowęglowodanowej, to widać, że zmienia się naraz kilkanaście rodzajów bakterii … i część z nich wcale nie spada, tylko zyskuje.

Rośnie nam udział bakterii Akkermansia i Roseburia, a te kojarzy się raczej z lepszą kondycją bariery jelitowej. Spada za to liczebność Proteobacteria, które w nadmiarze działają prozapalnie. I dlatego część dietetyków patrzy na keto bardziej jak na narzędzie terapeutyczne niż wyrok na jelita.

Co ważne, badacze z UCSF zauważyli przy okazji jeszcze coś — wpływ na układ odpornościowy. Ta zmieniona flora obniżała w jelitach poziom prozapalnych komórek Th17.

„Mikrobiota związana z dietą ketogeniczną obniża poziom prozapalnych limfocytów Th17 w jelicie” — zapisali autorzy. I to bywa efekt pożądany przy chorobach zapalnych, a niekorzystny tam, gdzie akurat potrzebujemy silnej odpowiedzi immunologicznej.

Jest jednak haczyk. Systematyczny przegląd piśmiennictwa z 2023 roku, dostępny w bazie PubMed, podkreśla, że dowodów u ludzi wciąż mamy raczej mało, a wyniki zależą od tego, jak długo i jak rygorystycznie trzymamy się diety.

Redakcja poleca: świadczenia zdrowotne dla seniorów — sprawdź, co przysługuje przy chorobach przewlekłych.

I tu dochodzimy do sedna, bo praktyczny wniosek jest węższy niż te wszystkie nagłówki o „niszczeniu jelit”. Keto nie wymiata nam flory bakteryjnej, ono raczej przesuwa jej skład — jedne grupy tłumi, inne wzmacnia. A spadek bifidobakterii? Utrzymywał się tak długo, jak długo trwała dieta.