Kolacja dla cukrzyka — co zjeść wieczorem bez skoków glukozy

Kolacja dla cukrzyka — co zjeść wieczorem bez skoków glukozy

Wyobraź sobie, że budzisz się rano, podchodzisz do glukometru, mierzysz cukier na czczo… i robisz wielkie oczy, bo wynik wcale nie jest taki, jakiego się spodziewałeś. No i tu wracamy do wieczora poprzedniego dnia. Bo to właśnie ostatni posiłek raczej najmocniej decyduje o tym, co zobaczymy nazajutrz rano. A akurat ta kolacja bywa u nas najczęściej spartolona. Dietetycy są tu w sumie zgodni: dobrze poskładana kolacja dla cukrzyka pozwala uniknąć nocnych skoków glikemii i wysokiego wyniku na czczo.

Za punkt odniesienia bierzemy sobie aktualne zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Towarzystwo zaleca 4–5 posiłków dziennie o stałych porach, i cztery modele żywienia, a mianowicie: dietę śródziemnomorską, DASH, fleksitariańską oraz diety roślinne.

„Podstawą leczenia żywieniowego jest ograniczenie cukrów prostych i żywności wysokoprzetworzonej na rzecz warzyw, produktów pełnoziarnistych i tłuszczów roślinnych” — wskazuje Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w wytycznych. I jasne, ta reguła obowiązuje przez cały dzień… ale to wieczorem ma ona mniej więcej największe przełożenie na wynik poranny.

Kolacja dla cukrzyka — co zjeść wieczorem bez skoków glukozy

Najprościej układa się ten talerz tak zwaną zasadą trzech części. Czyli połowę powierzchni zajmują nam warzywa niskoskrobiowe, jedną czwartą produkty pełnoziarniste, a tę ostatnią ćwiartkę chude białko. Taki posiłek pokrywa jakoś tak około jednej czwartej dziennego zapotrzebowania energetycznego.

No dobra, ale co konkretnie ląduje na tym talerzu? Dietetycy wymieniają chude mięso drobiowe, jajka, ryby, jogurt grecki bez cukru, twaróg, a do tego warzywa i pełnoziarniste pieczywo albo makaron. A do tego dorzucamy orzechy i strączki — one dają błonnik, a błonnik w wielu przypadkach spowalnia wchłanianie glukozy.

„Wieczorny posiłek powinien być lekkostrawny i oparty na produktach o niskim indeksie glikemicznym, bo to one chronią przed gwałtownym wzrostem glukozy po jedzeniu” — podkreślają specjaliści Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Niski indeks glikemiczny to po prostu tyle, że cukier z posiłku uwalnia się powoli… a nie jednym takim skokiem.

Czego unikać wieczorem

Białe pieczywo, słodzone napoje, soki owocowe, słodycze i te wszystkie dania typu fast food — to akurat produkty, które wieczorem działają na nas najgorzej. Podnoszą glikemię szybko, i ten efekt potrafi się trzymać przez całą noc.

A tymczasem to właśnie ta wartość poranna na czczo jest jednym z podstawowych parametrów kontroli cukrzycy. I teraz najlepsze: zbyt obfita czy zbyt słodka kolacja potrafi ją wywindować, mimo że w ciągu dnia mieliśmy dobre wyniki.

Problemem bywa też pora. Dietetycy radzą, żeby ten ostatni posiłek zjeść mniej więcej na 2–3 godziny przed snem, a nie tak tuż przed wskoczeniem do łóżka.

Pora posiłku ma znaczenie

Stałe godziny jedzenia to nie jest jakaś kosmetyka, tylko realny element terapii. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wprost zaleca regularność, bo nieregularne posiłki utrudniają dobranie dawek leków i insuliny.

„Regularność posiłków oraz ich stała kompozycja ułatwiają utrzymanie wyrównania metabolicznego” — czytamy w stanowisku towarzystwa. I dla osoby, która przyjmuje insulinę, taka przewidywalna kolacja to po prostu mniejsze ryzyko — i hiperglikemii, i nocnego niedocukrzenia.

Część diabetyków, zwłaszcza tych leczonych insuliną, dostaje od lekarza zalecenie drobnej przekąski przed snem. Chodzi o coś białkowo-tłuszczowego, no na przykład garść orzechów albo jogurt naturalny, który stabilizuje glikemię w nocy, ale jej przy tym nie podbija.

I tak na koniec: każdą zmianę jadłospisu i pory posiłków warto raczej skonsultować z lekarzem prowadzącym albo dietetykiem… bo to zapotrzebowanie zależy od typu cukrzycy, wagi, aktywności i tego, jakie leki bierzemy.