Dieta przy niedoczynności tarczycy — co jeść, a czego unikać

No dobra, zacznijmy od czegoś, o czym mało kto myśli rano przy zlewie: między tabletką na tarczycę a pierwszym kęsem śniadania musi minąć co najmniej pół godziny. Serio, to nie kaprys — tak samo mówią Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej i portal pacjent.gov.pl. I to właśnie od tego odstępu zaczynamy, a nie od wykreślania kolejnych produktów z listy zakupów.

Pacjent.gov.pl pisze to wprost: lewotyroksynę „przyjmij 30-60 minut przed pierwszym posiłkiem”. No i popijamy ją wodą o niskiej zawartości składników mineralnych, rano, na czczo. Dopiero potem… wraca śniadanie na stół.

Dieta przy niedoczynności tarczycy — co jeść, a czego unikać według NCEŻ

I tu ciekawostka — najwięcej wpadek dotyczy nie tego, co w ogóle jemy, tylko tego, co ląduje na talerzu zaraz po tabletce. Resortowy serwis radzi, żeby przy pierwszym posiłku ograniczyć kawę, sok grejpfrutowy i produkty sojowe. Cała ta trójka raczej obniża wchłanianie hormonu, czyli akurat to, na czym nam nie zależy.

Soja dostała nawet osobną adnotację. „Duża ilość soi może ograniczać wchłanianie leku (lewotyroksyny) z jelita cienkiego” — czytamy na pacjent.gov.pl. Dlatego jak jadasz ją regularnie, to w sumie warto po prostu powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu.

Podobnie jest z błonnikiem, choć tu sprawa jest dwustronna, bo on jednocześnie jest nam potrzebny. Z jednej strony ratuje przed zaparciami, które przy spowolnionej tarczycy zdarzają się dość często. Z drugiej — zjedzony za blisko leku potrafi mocno zbić jego stężenie we krwi.

Goitrogeny: nie zakaz, lecz limit

Warzywa kapustne i krzyżowe budzą chyba najwięcej obaw, a mimo to żaden urząd nie każe ich wyrzucać. Mają w sobie związki wolotwórcze, czyli goitrogeny. One, jak tłumaczy pacjent.gov.pl, „posiadają zdolność wiązania jodu”, przez co mogą utrudniać produkcję hormonów.

NCEŻ stawia tu konkretną granicę i dobrze, bo łatwiej się trzymać liczby niż ogólnika. „Nie spożywaj ich częściej niż 3-4 razy w tygodniu, ani w pierwszym posiłku po przyjęciu leku” — brzmi zalecenie Centrum. I co ważne, sama obróbka termiczna załatwia większość sprawy, bo gotowanie zmniejsza zawartość związków antyodżywczych o 30-40 procent.

Jod i selen pod kontrolą

Tarczyca bez jodu nie zrobi hormonów T3 i T4, ale uwaga — nadmiar tego pierwiastka też jej szkodzi. Stąd ten nacisk na rozsądną podaż, a nie na „im więcej, tym lepiej”. Bierzemy go głównie z ryb morskich, soli jodowanej i wód mineralnych wzbogacanych w jod.

Selen z kolei pełni taką rolę osłonową dla gruczołu. Jego rekordowym źródłem są orzechy brazylijskie, a uzupełniająco ryby, które przy okazji dorzucają nam i jod, i witaminę D. Mimo to dietetycy raczej odradzają suplementację na własną rękę, bo z dawkami łatwo przesadzić.

Rytm posiłków zamiast głodówek

Obie instytucje mówią to samo: trzymajmy stały rozkład dnia. „Jedz 4-5 posiłków w ciągu dnia, w regularnych odstępach czasu co 3-4 godziny” — wskazuje pacjent.gov.pl. A restrykcyjne diety odchudzające? Te mogą metabolizm jeszcze bardziej spowolnić, czyli efekt odwrotny do zamierzonego.

Na talerzu fundamentem zostają warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe. NCEŻ wyznacza tu próg minimum 400 gramów warzyw i owoców dziennie. Mniej więcej te same zasady racjonalnego talerza opisaliśmy zresztą przy okazji diety dla seniora.

Tylko pamiętajmy o jednym — żadne z tych zaleceń nie zastąpi leku. Dieta wspiera terapię, jakoś tam ją ułatwia, ale to lewotyroksyna przyjęta z zachowaniem odstępu od jedzenia odpowiada za wyrównanie poziomu hormonów.