Catering bez plastiku — eko-opakowania w diecie pudełkowej

No i mamy nową rzeczywistość — zamawiasz dietę pudełkową, a do każdego plastikowego pojemnika z jedzeniem firma musi ci doliczyć opłatę. I tyle. Catering bez plastiku przestał być w sumie takim ładnym hasłem z reklamy, a stał się po prostu reakcją na to, co każą robić przepisy. Stawki? Ustaliło je rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 roku. Za pojemnik na żywność płacisz 0,25 zł, a za kubek na napój 0,20 zł od sztuki.

Skąd to się w ogóle wzięło… i tu wracamy do ustawy z 11 maja 2001 roku o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami oraz o opłacie produktowej, która wdraża unijną dyrektywę SUP. I dlatego to nie dotyczy tylko knajp z daniami na wynos. Dotyczy też cateringów, które dowożą posiłki do biur, i firm pudełkowych — czyli tych, od których raczej większość z nas zamawia.

Catering bez plastiku — co nakazują przepisy

Serwis biznes.gov.pl, który prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii, dość dokładnie tłumaczy, o co tu chodzi. „Przedsiębiorcy prowadzący jednostkę gastronomiczną muszą pobierać opłatę za opakowania jednorazowe z tworzyw sztucznych” — tak czytamy w wytycznych portalu. I ta opłata obciąża klienta, czyli ciebie, i ląduje doliczona do rachunku.

A samo wdrożenie było rozłożone na etapy, nie wszystko naraz. Od 1 stycznia 2024 roku firmy zaczęły pobierać tę opłatę konsumencką. Natomiast od 1 lipca 2024 roku doszedł drugi obowiązek — a mianowicie: trzeba zapewnić jakąś alternatywę dla plastiku.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pisze, że punkt gastronomiczny ma „umożliwić klientom wybór opakowania alternatywnego do opakowania z tworzywa sztucznego”. W praktyce wychodzi na to, że dostajesz pojemniki z czegoś innego niż plastik, albo opakowania wielorazowe, do których możesz sobie zapakować posiłek. I mniej więcej o to chodzi.

Ile to kosztuje firmy i klientów

Do tej opłaty konsumenckiej doszły jeszcze obciążenia po stronie samych firm. Od 1 stycznia 2025 roku jest roczna opłata na pokrycie kosztów sprzątania. Dla mikroprzedsiębiorców to 200 zł, a dla pozostałych firm 800 zł rocznie.

I tu catering pudełkowy obrywa podwójnie. Bo jeden klient zamawia zwykle pięć posiłków dziennie, więc przy tym ćwierć złotego za pojemnik miesięczny rachunek za samo opakowanie potrafi przekroczyć trzydzieści złotych… za samo opakowanie. Tymczasem firmy, które przechodzą na opakowania z trzciny cukrowej, papieru czy bagasy, omijają wprawdzie opłatę plastikową, ale w zamian płacą więcej za sam surowiec. Coś za coś, w sumie.

System kaucyjny dokłada presji

Od 1 stycznia 2025 roku ruszył u nas w Polsce system kaucyjny dla opakowań po napojach — czyli butelek plastikowych, szklanych i puszek. I lokale gastronomiczne też w to wciągnięto, bo muszą przyjmować zwroty i przekazywać je do recyklingu.

A jak ktoś nie wywiąże się z poziomów selektywnej zbiórki, to przepisy przewidują karę, która rośnie. Teraz-srodowisko.pl podaje skalę: „stawka opłaty wynosi 0,10 zł za kilogram w 2025 roku, 1 zł w 2026 i 5 zł w 2027”. I policz sobie — koszt zaniedbań ma urosnąć pięćdziesięciokrotnie w ciągu dwóch lat. Pięćdziesięciokrotnie.

Branża pudełkowa już zresztą sygnalizuje, że eko-opakowania w diecie pudełkowej podnoszą cenę abonamentu o te kilka złotych dziennie. Po pierwsze, rośnie koszt surowca. Po drugie, dochodzi cała logistyka zwrotów i jeszcze ewidencja w bazie BDO. Czyli roboty papierkowej akurat sporo.

A najbliższy taki twardy termin wypada 16 marca 2026 roku. Do tego dnia przedsiębiorcy, którzy pobierają opłatę od użytkowników końcowych, po raz pierwszy muszą przekazać zebrane środki właściwemu marszałkowi województwa.