Dieta na refluks — jadłospis łagodzący zgagę

Leczenie refluksu… brzmi jak coś, co zaczyna się w aptece, prawda? A tymczasem coraz częściej zaczyna się przy stole, na talerzu. Tak przynajmniej wynika z materiałów edukacyjnych Narodowego Funduszu Zdrowia i Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej — obie te instytucje mówią zgodnie mniej więcej to samo: że dieta na refluks i sensownie ułożony jadłospis łagodzący zgagę potrafią uciszyć objawy szybciej niż doraźne środki na nadkwasotę.

No i zaczynamy od rzeczy najprostszej, czyli od rytmu posiłków. Portal pacjent.gov.pl, powołując się na NFZ, radzi wprost: „jedz 3-5 posiłków dziennie – w zależności od samopoczucia i występowania objawów”. I tu ważna rzecz — chodzi o porcje raczej małe objętościowo, bo przepełniony żołądek po prostu łatwiej cofa treść do przełyku.

Dieta na refluks — jadłospis łagodzący zgagę według NFZ

Najwięcej uwagi instytucje poświęcają temu, kiedy zjadamy ostatni posiłek. NFZ ujmuje to bez owijania w bawełnę: „Ostatni posiłek zjedz najpóźniej 3 godziny przed snem”. I właśnie dlatego ta późna kolacja, taka tuż przed położeniem się do łóżka, to jeden z najczęstszych błędów… i potem wieczorem mamy to pieczenie za mostkiem.

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej idzie jeszcze trochę dalej i proponuje gęstszy harmonogram. „Spożywaj 4-6 posiłków dziennie, w regularnych odstępach czasowych (co 2-3 godziny). Ostatni posiłek spożywaj 3-4 godziny przed snem” — tak czytamy w zaleceniach NCEZ. I teraz uwaga: to „3-5″ kontra „4-6″ posiłków wcale nie jest żadną sprzecznością. Obie instytucje mówią w sumie o tym samym — częściej, ale mniej.

Czego unikać, żeby nie nasilać zgagi

Lista produktów, które drażnią, jest długa, ale jakoś tam ciągle się powtarza. NFZ wymienia „tłuste, smażone, kwaśne, pikantne potrawy”, a zaraz obok nich „sok pomarańczowy i grejpfrutowy, pomidory i przetwory pomidorowe, produkty cukiernicze i czekoladowe, kawa, napoje gazowane, alkohol”.

NCEZ z kolei doprecyzowuje, które tłuszcze są tym prawdziwym problemem. Według tej instytucji unikać trzeba „produktów i potraw tłustych, które długo zalegają w żołądku np. tłuste mięsa, wędliny, sery pleśniowe i dojrzewające, sery topione, śmietana, chipsy, frytki”. A błonę śluzową przełyku podrażniają nam „musztarda, sos winegret, ketchup, owoce cytrusowe”.

Trzeba jednak pamiętać o jednym zastrzeżeniu, i to ważnym. Eksperci NFZ zaznaczają, że dieta „nie wymaga eliminacji wszystkich wymienionych produktów” — bo to, co szkodzi jednej osobie, drugiej może w ogóle nie przeszkadzać. Dlatego zalecają prowadzenie dzienniczka żywieniowego i po prostu obserwowanie własnych reakcji.

Jak gotować przy refluksie

Sposób, w jaki przygotowujemy potrawy, waży tu raczej tyle samo, co dobór składników. NCEZ wskazuje: „Wskazane jest gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez wcześniejszego obsmażania oraz pieczenie bez dodatku tłuszczu”. Czyli smażenie odpada. Odpada też serwowanie dań bardzo gorących, bo te dodatkowo drażnią przełyk.

I sama kuchnia to jeszcze nie wszystko. Instytucje przypominają, że refluksowi sprzyja cały styl życia, a nie tylko ten jeden posiłek. „Wystąpieniu choroby sprzyjają czynniki środowiskowe takie jak nieprawidłowy sposób odżywiania, nadmierna masa ciała, mała aktywność fizyczna, stres, palenie tytoniu czy nadużywanie alkoholu” — podaje NCEZ. Stąd akurat to zalecenie NFZ, żeby „zadbać o prawidłową masę ciała”.

Zakres ograniczeń ma być ustalany indywidualnie — to chyba najważniejsze. Jeśli te restrykcje nic nie dają, to według wytycznych żywieniowych powinniśmy od nich stopniowo odchodzić, zamiast kurczowo trzymać się jadłospisu, który i tak niczego nie zmienia. Podobny mechanizm, czyli dobieranie produktów pod własne objawy, opisano przy diecie lekkostrawnej, z którą zalecenia refluksowe w dużej mierze się zresztą pokrywają.