Dieta lekkostrawna — co jeść przy problemach żołądkowych

Przy wrzodach, zapaleniu błony śluzowej czy innych problemach z układem trawiennym ciągle wracamy do jednej rzeczy: dieta lekkostrawna i tyle. Tak przynajmniej wynika z zaleceń Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, które przy Państwowym Zakładzie Higieny prowadzi taki serwis edukacyjny dla pacjentów.

NCEŻ od razu zaznacza, że nie chodzi tu o żaden restrykcyjny post czy głodówkę… raczej po prostu modyfikujemy ten nasz normalny jadłospis. Dietę łatwostrawną stosuje się w chorobach żołądka i dwunastnicy, w stanach gorączkowych, podczas leczenia onkologicznego, a do tego u osób starszych i w okresie rekonwalescencji po zabiegach.

Mniejsze porcje, ale częściej

No i pierwsza zmiana dotyczy w sumie rytmu jedzenia. Zamiast trzech obfitych dań żołądek dostaje kilka mniejszych porcji, a to ogranicza wydzielanie soku żołądkowego i zaleganie treści pokarmowej.

„Spożywaj 5-6 posiłków dziennie, w regularnych odstępach czasowych (co 2-3 godziny)” — instruuje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. A ostatni posiłek? On powinien trafić na talerz mniej więcej na dwie do trzech godzin przed snem.

Znaczenie ma też temperatura tego, co jemy. „Unikaj spożywania potraw gorących i zimnych” — zaleca NCEŻ, bo te skrajne temperatury akurat dodatkowo drażnią błonę śluzową.

Gotowanie na parze zamiast patelni

Druga oś tej diety to sposób, w jaki w ogóle przygotowujemy jedzenie. Smażenie na tłuszczu znika z kuchni niemal całkowicie, a w jego miejsce wchodzi takie łagodniejsze przygotowanie potraw.

Centrum wskazuje, że zalecaną metodą jest „gotowanie w wodzie lub na parze”, a obok niej „duszenie bez obsmażania oraz pieczenie w folii, pergaminie bez dodatku tłuszczu”. Dzięki temu dania zostają miękkie i nie obciążają żołądka tym całym nadmiarem tłuszczu.

Co ważne, redukujemy też błonnik — bo on w nadmiarze przyspiesza perystaltykę i nasila dolegliwości. NCEŻ radzi więc usuwać skórki oraz pestki, wydłużać czas gotowania i rozdrabniać warzywa przez przecieranie albo miksowanie. „Usuwaj skórki i pestki z warzyw i owoców” — brzmi jedno z zaleceń.

Czego nie wolno jeść przy problemach żołądkowych

Lista produktów, które wypadają, jest dość konkretna. Z jadłospisu znikają potrawy ciężkostrawne, ostre i takie, co długo zalegają w żołądku.

Według Centrum z diety trzeba wyrzucić „tłuste produkty, potrawy smażone na tłuszczu i wędzone, nasiona roślin strączkowych, alkohol, ostre przyprawy”. Ale spokojnie… smak dań możemy poprawiać inaczej, sięgając po takie łagodniejsze dodatki.

„Smak potraw podkreślaj poprzez dodatek delikatnych przypraw, takich jak np. suszone i świeże zioła, cynamon, kardamon, wanilia, papryka słodka, sok z cytryny i limonki” — wskazuje NCEŻ. Czyli cynamon czy bazylia są dozwolone, a chili, pieprz i czosnek już raczej nie.

Podobne reguły obowiązują przy nadkwaśności i refluksie, gdzie kluczowe bywa unikanie kawy i kwaśnych soków — ten temat rozwijamy w osobnym poradniku o diecie przy zgadze. Pełne listy produktów zalecanych i przeciwwskazanych Centrum udostępnia w materiale do pobrania na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.

NCEŻ przy okazji zaznacza, że dieta lekkostrawna to rozwiązanie czasowe, dobierane do konkretnej choroby, a nie jakiś stały sposób odżywiania osoby zdrowej.