Dieta bez laktozy dla matki karmiącej — jadłospis i zasady

Dieta bez laktozy u mamy karmiącej… i tu jest cały problem: ona nie usuwa przyczyny alergii u dziecka, bo winowajcą jest białko, a nie cukier mleczny. To rozróżnienie powtarzają zarówno Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. No i często wygląda to tak: mama słyszy „odstaw laktozę”, sięga po mleko bez laktozy… i nic z tego nie wynika.

Powód jest w sumie prosty. „Mleko bez laktozy, czyli cukru mlecznego, zawiera takie same białka jak mleko z laktozą i prawdopodobnie wywoła również reakcję alergiczną” — czytamy w poradniku diety.nfz.gov.pl. Alergia na białka mleka krowiego to najczęstsza alergia wieku niemowlęcego, a reaguje na nią układ odpornościowy dziecka, a nie jego enzymy.

Kiedy w ogóle wprowadzać dietę bez laktozy dla matki karmiącej

Dieta eliminacyjna to raczej nie jest coś, co robimy rutynowo. Sięgamy po nią wtedy, kiedy lekarz potwierdzi konkretne rozpoznanie. „Jeśli karmisz dziecko wyłącznie piersią, a lekarz rozpoznał u niego alergię na białka mleka krowiego, zapewne zalecił Ci wykluczenie z diety produktów mlecznych” — wskazuje NFZ.

Przy podejrzeniu alergii pierwszym krokiem bywa po prostu powrót do wyłącznego karmienia piersią, często bez żadnej eliminacji u mamy. Dopiero jak objawy się utrzymują, alergolog może zlecić próbną dietę na 2–4 tygodnie. A jak sami, na własną rękę, wykluczamy nabiał… to grozi to niedoborami u kobiety.

Co znika z jadłospisu i gdzie czają się ukryte źródła

Z talerza wypada mleko i wszystko, co z niego robimy: sery, jogurty, kefiry, masło i śmietana. Gorzej jest z produktami, w których białko mleka siedzi jako dodatek.

• pieczywo pszenne i żytnie oraz wyroby cukiernicze,
• wędliny, parówki, pasztety i dania garmażeryjne,
• czekolada i wyroby czekoladowe.

I tu eliminacja sięga dalej niż sama krowa. „Konieczne jest wykluczenie z diety również produktów, które mogą powodować reakcje krzyżowe, np. mleka koziego lub owczego” — podaje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. NFZ dorzuca, że ponad 25 procent uczulonych na mleko reaguje również na wołowinę.

Wapń i witamina D, czyli rachunek za eliminację

Jak odstawiamy nabiał, to tracimy główne źródło wapnia — i dlatego suplementacja jest tu po prostu obowiązkowa. NCEŻ mówi wprost o „suplementacji wapnia (1000–1300 mg/dobę) i witaminy D (1500–2000 IU/dobę)”. Część polskich towarzystw naukowych podaje dawkę 1000 mg wapnia na dobę, bo ten pierwiastek raczej słabo wchłania się z przewodu pokarmowego.

A teraz pułapka, czyli napoje roślinne. Mleko ryżowe, kokosowe czy migdałowe… składem nie zastąpią nabiału, no nie. „Niemowlętom nie jest zalecane podawanie napojów roślinnych zamiast mleka modyfikowanego” — ostrzega NFZ, a u mamy te napoje i tak nie pokryją zapotrzebowania na białko i wapń.

Bezpieczne źródła wapnia, kiedy nie ma nabiału, to wody mineralne wysokozmineralizowane, ryby z ośćmi, tofu, sezam i zielone warzywa. Zasady prowadzenia takiej diety, to jak długo ją trzymamy i jakie badania kontrolne robimy — wszystko to ustala lekarz, podobnie zresztą jak przy innych dietach eliminacyjnych u dzieci.

Taką dietę utrzymujemy zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, a potem, już pod nadzorem, próbujemy wprowadzać białko mleka z powrotem. Decyzję o zakończeniu eliminacji też podejmuje specjalista, a nie my, rodzice.