Dieta niskohistaminowa — produkty dozwolone i zakazane

Dieta niskohistaminowa? No więc w skrócie chodzi o to, żeby ograniczyć produkty, w których tej histaminy jest dużo — i te, które blokują enzym DAO, czyli ten, co rozkłada histaminę w jelitach. Stosujemy ją wtedy, kiedy mamy nietolerancję histaminy, a specjaliści nazywają to akurat pseudoalergią.

Najprościej tłumaczy to chyba Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. „Nietolerancja histaminy to brak równowagi między histaminą spożytą i uwolnioną przez organizm a zdolnością organizmu do jej rozkładania” — wskazuje NCEŻ. I do tego dochodzi, jak podaje Centrum, zmniejszona aktywność enzymu DAO… no i przez to histaminy w osoczu robi się coraz więcej.

Dieta niskohistaminowa: na czym polega

Zacznijmy od tego, skąd ta histamina w ogóle się bierze. Powstaje z aminokwasu histydyny — wtedy, kiedy żywność dojrzewa, fermentuje albo po prostu długo gdzieś leży. I dlatego to, co świeże i mało przetworzone, ma jej raczej niewiele. „Większość świeżych, nieprzetworzonych produktów zawiera niewielkie ilości histaminy i jest bezpieczna” — zaznacza NCEŻ.

Ale jest haczyk. Część produktów histaminy ma mało, a i tak nam szkodzi, bo blokuje ten enzym DAO. I tutaj wpada między innymi kakao i czekolada, orzechy, kiwi oraz truskawki. Co ważne — próg tolerancji każdy ma swój, indywidualny, i nie każdy „zakazany” produkt od razu zrobi komuś objawy. U jednego nic, u drugiego coś tam się pojawi.

Produkty zakazane i dozwolone

Najwięcej histaminy zbiera się w jedzeniu fermentowanym i dojrzewającym. Czyli z jadłospisu wypadają nam sery dojrzewające, wędliny surowe i dojrzewające, kiszonki oraz wino. A z warzyw? Tu problem robią pomidory, szpinak, bakłażan i szparagi — i wszystkie sosy oraz koncentraty, które na nich bazują.

Z rybami też trzeba uważać. „Tłuste ryby, na przykład łosoś, oraz ryby o ciemnym mięsie, takie jak makrela i tuńczyk” — wymienia wśród pozycji do ograniczenia Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.

Dozwolone	Zakazane
Świeże mięso (kurczak, indyk, wołowina)	Wędliny dojrzewające i surowe
Świeże ryby o jasnym mięsie	Tłuste ryby, makrela, tuńczyk
Świeże warzywa (poza wykluczonymi)	Pomidory, szpinak, kiszonki
Produkty mleczne świeże	Sery dojrzewające

Badanie DAO i progi

No dobra, a jak to się w ogóle bada? Sprawdzamy aktywność diaminooksydazy we krwi. Według wartości referencyjnych, które opublikowano w czasopiśmie „Alergologia Polska — Polish Journal of Allergology” w 2023 roku, poziom prawidłowy to ponad 10 U/ml, czyli powyżej 80 HDU/ml.

A wynik w przedziale 3–10 U/ml (40–80 HDU/ml) traktujemy już jako obniżony, i poniżej 3 U/ml (poniżej 40 HDU/ml) — jako znacznie obniżony. Tylko laboratoria od razu zastrzegają, że „normy mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami”… więc taki wynik i tak trzeba skonsultować z lekarzem, samemu się nad tym nie ma co głowić.

A objawy nietolerancji histaminy bywają mylące, bo w sumie wyglądają jak alergia. Mamy tu bóle głowy, zaczerwienienie skóry, katar, dolegliwości jelitowe i spadki ciśnienia. I jeszcze jedno — specjaliści podkreślają, że taka eliminacja powinna być czasowa i prowadzona pod okiem dietetyka. A nie tak, że odstawiamy wszystko bezterminowo, na własną rękę.