Czy detoks sokowy pomaga schudnąć — prawda o głodówkach

No i znowu się zaczęło. Co roku, jak tylko robi się cieplej, wraca to samo pytanie — czy detoks sokowy faktycznie pomaga schudnąć? Pytamy o to siebie nawzajem, szukamy w sieci, a dietetycy od lat odpowiadają mniej więcej to samo: te kilogramy, które uciekają w pierwszych dniach picia samych soków, to woda, nie tłuszcz. Europejska Rada Informacji o Żywności (EUFIC) mówi to wprost.

„Nie ma dowodów na skuteczność diet detoksykacyjnych w odchudzaniu ani w usuwaniu toksyn” — podaje EUFIC w analizie poświęconej kuracjom sokowym.

A mechanizm tego szybkiego chudnięcia akurat znamy dobrze. Organizm najpierw sięga po glikogen, który mamy zmagazynowany w mięśniach i wątrobie — a każdy jego gram ciągnie za sobą jakieś trzy gramy wody.

„Większość tej wczesnej utraty masy to nie tkanka tłuszczowa, lecz woda i glikogen” — tłumaczy EUFIC. I dlatego waga leci na dół tak gwałtownie… tyle że wynik znika, gdy tylko wracamy do normalnego jedzenia.

Czy detoks sokowy pomaga schudnąć na dłużej

I tu właśnie robi się problem z liczbami. Sporo programów sokowych każe nam pić wyłącznie soki przez 10 do 21 dni, co w wielu przypadkach oznacza poniżej 1000 kcal dziennie. A zalecane spożycie to mniej więcej 2000 kcal u kobiet i 2500 kcal u mężczyzn.

Tak głęboki deficyt, jeszcze bez nadzoru lekarza, naprawdę nie przechodzi bez echa dla zdrowia. EUFIC wymienia tu zmęczenie, bóle głowy, utratę masy mięśniowej i niedobory składników odżywczych — czyli to wszystko, co może nam zafundować taka kilkunastodniowa kuracja.

Do tego dieta złożona prawie z samych soków pozbawia nas błonnika. „Detoks sokowy może też szkodliwie wpływać na mikroflorę jelitową z powodu niskiej podaży błonnika” — ostrzega Rada.

Wątroba i nerki robią to za darmo

Drugi filar, na którym stoi cały marketing kuracji sokowych — to całe „oczyszczanie z toksyn” — też jakoś nie wytrzymuje zderzenia z fizjologią. Bo, jak mówią eksperci, ciało ma już swój własny, działający na okrągło system detoksykacji.

„Organizm człowieka ma już potężny wbudowany układ oczyszczający: wątroba, nerki, płuca i układ pokarmowy pracują przez całą dobę, usuwając produkty przemiany materii i szkodliwe substancje” — podaje EUFIC. I według tej samej analizy nie ma żadnych naukowych dowodów na to, żeby zdrowa osoba potrzebowała specjalnych diet czy produktów „detoks”, które miałyby ten proces jakoś wspierać.

W tę samą stronę idzie stanowisko amerykańskiej Akademii Żywienia i Dietetyki. Organizacja wskazuje, że kuracje sokowe i płynne diety oczyszczające nie są ani zdrowym, ani bezpiecznym sposobem na odchudzanie, a badania nie pokazują z nich korzyści — ani w krótkiej, ani w długiej perspektywie.

Polscy dietetycy dorzucają do tego jeszcze jedno. Brak błonnika plus spora dawka fruktozy z owoców sprawiają, że na takiej diecie głód wraca raczej bez przerwy — a najczęściej i tak kończy się to efektem jojo.

Więc jeśli ktoś chce naprawdę zrzucić wagę, wniosek z tych wszystkich danych wychodzi w sumie jeden i ten sam: trwałe efekty daje zbilansowana dieta oparta na produktach pełnowartościowych, a nie kilkudniowy post na sokach. O tym, jak czytać etykiety produktów spożywczych, redakcja pisała zresztą osobno.

Natomiast sam sok, ten wyciskany ze świeżych warzyw i owoców, nie jest niczym złym — problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy zastępujemy nim całe posiłki przez wiele dni z rzędu.