Dieta keto a cholesterol – czy podnosi ryzyko sercowe

Prestiżowe czasopismo? Wycofuje głośne badanie? No i właśnie coś takiego się stało — bo „JACC: Advances” 22 maja 2026 roku wycofało pracę, która przekonywała, że wywołany dietą ketogeniczną wysoki cholesterol wcale nie podnosi ryzyka sercowego. I w sumie to jedna z najgłośniejszych korekt naukowych ostatnich miesięcy. Czyli pytanie, czy dieta keto a cholesterol faktycznie idą w parze z chorobą serca, znowu wisi w powietrzu… nierozstrzygnięte.
Ta wycofana praca nosiła tytuł „Plaque Begets Plaque, ApoB Does Not” i wyszła w lipcu 2025 roku. Autorzy przez rok obserwowali 100 zdrowych metabolicznie osób, które były na keto. I co ważne — wszyscy mieli skrajnie wysoki cholesterol LDL. Mediana wyniosła 237 mg/dl, a apolipoproteiny B (ApoB) 178 mg/dl.
Co pokazało wycofane badanie keto
Ci badani to był taki rzadki fenotyp, nazwany „Lean Mass Hyper-Responder” — czyli mówiąc po ludzku, szczupłe osoby z niskim poziomem trójglicerydów i wysokim HDL. I tomografia tętnic wieńcowych, którą robiła firma Cleerly w odstępie roku, miała pokazać, że mimo tego wysokiego LDL blaszka miażdżycowa wcale nie przyrasta szybciej. Stąd ten kontrowersyjny wniosek autorów: że to już istniejąca blaszka, a nie ApoB, przewiduje dalszy rozwój miażdżycy.
Tyle że krytyka spadła na nich raczej od razu. Recenzenci wytknęli pracy selektywne raportowanie danych, słabe metody statystyczne i za małą grupę kontrolną. I ostatecznie redakcja przyznała, że tych błędów było po prostu za dużo, żeby je naprawić zwykłym sprostowaniem.
„Artykuł został wycofany na wniosek autorów oraz redakcji” — tak czytamy w komunikacie pisma. I co ciekawe, sami autorzy mieli ten wniosek zgłosić — a mianowicie: po tym, jak „pogłębiona analiza” wyciągnęła na wierzch cały szereg nieprawidłowości.
Dieta keto a cholesterol w świetle innych badań
A główny nurt nauki mówi coś innego. Metaanaliza randomizowanych badań, opublikowana w 2024 roku w „American Journal of Clinical Nutrition”, pokazała, że dieta ketogeniczna podnosi stężenie cholesterolu LDL — a to przecież uznany czynnik ryzyka chorób serca. I przeglądowa praca z 2024 roku poszła jeszcze dalej.
„Dieta ketogeniczna nie spełnia kryteriów zdrowej diety” — tak to podsumowali autorzy tego przeglądu. Choć od razu zastrzegli, że wzorzec niskowęglowodanowy bywa w sumie korzystniejszy dla śmiertelności sercowo-naczyniowej niż to skrajnie niskie spożycie węglowodanów, typowe dla keto.
Co mówi polski instytut
Podobne ostrzeżenie idzie zresztą od naszego krajowego regulatora żywieniowego. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH przypomina, że w klasycznej wersji tej diety tłuszcze dają nawet prawie 90 procent energii.
„Wysokie spożycie odzwierzęcych produktów wiąże się z dużą podażą nasyconych kwasów tłuszczowych, co w efekcie przyczynia się do wzrostu stężenia cholesterolu frakcji LDL we krwi” — pisze NCEŻ. I dodaje, że jest to „parametr związany z wyższym ryzykiem rozwoju chorób układu krążenia”.
Dlatego właśnie instytut poleca keto wyłącznie we wskazaniach lekarskich — przede wszystkim u dzieci z padaczką lekooporną. Zdrowym dorosłym tę dietę raczej odradza, a tym, którzy już ją stosują, zaleca, żeby systematycznie kontrolowali lipidogram i zdrowie 50+. A tymczasem ten wycofany artykuł z „JACC: Advances” wciąż sobie wisi w bazie pisma… tyle że opatrzony czerwoną adnotacją „RETRACTED”.
Najczęstsze pytania
Czy dieta keto podnosi cholesterol?
Tak, u części osób dieta keto wyraźnie podnosi cholesterol całkowity i frakcję LDL. Reakcja jest jednak indywidualna – u niektórych poziom rośnie znacząco, u innych pozostaje stabilny lub się poprawia.
Czy wysoki cholesterol na diecie keto jest groźny dla serca?
To wciąż kwestia sporna naukowo, zwłaszcza po wycofaniu głośnego badania w maju 2026. Większość kardiologów uznaje utrzymujący się wysoki LDL za czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, niezależnie od przyczyny jego wzrostu.
Dlaczego cholesterol LDL rośnie na keto?
Wzrost LDL wynika głównie z dużej podaży tłuszczów nasyconych i niskiej ilości węglowodanów. Organizm intensywniej wykorzystuje tłuszcze jako paliwo, co u osób wrażliwych przekłada się na wyższe stężenie cholesterolu we krwi.
Co to jest fenotyp "lean mass hyper-responder"?
To szczupła, aktywna osoba, u której keto powoduje bardzo wysoki LDL i HDL przy niskich trójglicerydach. Ten profil był głównym tematem wycofanej pracy i nadal budzi naukowe kontrowersje.
Jak obniżyć cholesterol na diecie ketogenicznej?
Pomaga zamiana tłuszczów nasyconych na jedno- i wielonienasycone, np. oliwę, awokado i orzechy oraz zwiększenie błonnika. Warto też regularnie kontrolować lipidogram i skonsultować wyniki z lekarzem.
Czy keto jest bezpieczne dla osób z chorobami serca?
Osoby z chorobami serca powinny wdrażać keto wyłącznie pod kontrolą lekarza. Konieczne jest monitorowanie lipidogramu, a przy znacznym wzroście LDL często zaleca się modyfikację diety lub jej zmianę.